Ngũ hành Cục: Thủy Nhị Cục đến Hỏa Lục Cục

Ngũ hành cục là gì

Cục là ngũ hành nạp âm của can chi nơi cung Mệnh đứng. Năm hành cho ra năm Cục, mỗi Cục đi kèm một số: Thủy Nhị Cục (số 2), Mộc Tam Cục (số 3), Kim Tứ Cục (số 4), Thổ Ngũ Cục (số 5), Hỏa Lục Cục (số 6). Gọi chung là ngũ cục, và lá số nào cũng chỉ thuộc một Cục.

Nghĩa gốc của chữ "cục" là khuôn, cuộc. Trong tử vi nó là cái khung ngũ hành làm nền để an sao và đếm tuổi vận. Cục không phải cung hay sao, mà là một nét nền của cả lá số.

Bài này nói Cục là gì. Còn cách tìm ra Cục từ can chi cung Mệnh nằm ở bài tính Cục, đi sau bước can các cung.

Cục khác bản mệnh và cách cục thế nào

Chữ "cục" và chữ "mệnh" hay bị nhầm lẫn. Bảng dưới tách ba khái niệm:

	Cục	Bản mệnh	Cách cục
Căn cứ	Nạp âm can chi cung Mệnh	Nạp âm can chi năm sinh	Tổ hợp sao trên lá số
Mỗi lá số có	Đúng 1	Đúng 1	Có thể nhiều, có thể không
Có con số	Có, từ 2 đến 6	Không	Không
Dùng để	An sao, tính tuổi vận	Chỉ hành của tuổi	Gọi tên một thế sao (cách cục)

Hai người sinh cùng năm có cùng bản mệnh, nhưng nếu cung Mệnh khác chi thì Cục có thể khác nhau. Ngược lại hai người khác tuổi vẫn có thể chung Cục. Bản mệnh xem ở bài nạp âm và bản mệnh.

Bảng năm Cục

Cục quyết định ba việc: vị trí sao Tử Vi (cùng với ngày sinh), cung khởi vòng Tràng Sinh và tuổi mở đầu đại hạn đầu tiên. Số liệu dưới đây lấy từ bảng của web; cột Tràng Sinh là chỗ khởi theo Tân Biên:

Cục	Số	Tràng Sinh khởi ở	Đại hạn đầu
Thủy Nhị Cục	2	Thân	tuổi 2 đến 11
Mộc Tam Cục	3	Hợi	tuổi 3 đến 12
Kim Tứ Cục	4	Tỵ	tuổi 4 đến 13
Thổ Ngũ Cục	5	Thân	tuổi 5 đến 14
Hỏa Lục Cục	6	Dần	tuổi 6 đến 15

Sáu nạp âm cùng hành thì cùng cho ra một Cục:

• Thủy (Nhị): Đại Hải Thủy, Đại Khê Thủy, Thiên Hà Thủy, Trường Lưu Thủy, Tuyền Trung Thủy, Giản Hạ Thủy.
• Mộc (Tam): Thạch Lựu Mộc, Tang Đố Mộc, Bình Địa Mộc, Tùng Bách Mộc, Dương Liễu Mộc, Đại Lâm Mộc.
• Kim (Tứ): Thoa Xuyến Kim, Kim Bạch Kim, Sa Trung Kim, Bạch Lạp Kim, Kiếm Phong Kim, Hải Trung Kim.
• Thổ (Ngũ): Sa Trung Thổ, Đại Dịch Thổ, Bích Thượng Thổ, Ốc Thượng Thổ, Thành Đầu Thổ, Lộ Bàng Thổ.
• Hỏa (Lục): Thiên Thượng Hỏa, Phú Đăng Hỏa, Sơn Hạ Hỏa, Tích Lịch Hỏa, Sơn Đầu Hỏa, Lư Trung Hỏa.

Năm hành nhân sáu nạp âm là 30 nạp âm của sáu mươi hoa giáp. Các đại hạn sau cách nhau 10 năm, ví dụ Kim Tứ Cục có mốc 4, 14, 24, 34. Chiều đi của đại hạn và của vòng Tràng Sinh do âm dương nam nữ quyết định, không do Cục. Một số cách chép khác cho vòng Tràng Sinh của âm nam, dương nữ khởi ở cung khác; web mặc định theo Tân Biên như bảng trên (xem vòng Tràng Sinh).

Thủy Nhị Cục

Con số 2, nhịp ngắn nhất. Đại hạn đầu từ 2 tuổi, các mốc 2, 12, 22, 32. Vòng Tràng Sinh khởi ở Thân. Khi an Tử Vi, cứ hai ngày sinh thì sao Tử Vi nhích một cung; ngày mùng 1 Tử Vi ở Sửu. Cách làm đầy đủ xem an sao Tử Vi.

Mộc Tam Cục

Con số 3. Đại hạn đầu từ 3 tuổi, các mốc 3, 13, 23, 33. Tràng Sinh khởi ở Hợi. Tử Vi nhích một cung sau mỗi ba ngày sinh; ngày mùng 1 Tử Vi ở Thìn.

Kim Tứ Cục

Con số 4. Đại hạn đầu từ 4 tuổi, các mốc 4, 14, 24, 34. Tràng Sinh khởi ở Tỵ. Tử Vi nhích một cung sau mỗi bốn ngày sinh; ngày mùng 1 Tử Vi ở Hợi.

Thổ Ngũ Cục

Con số 5. Đại hạn đầu từ 5 tuổi, các mốc 5, 15, 25, 35. Tràng Sinh khởi ở Thân, trùng chỗ với Thủy Nhị Cục. Tử Vi nhích một cung sau mỗi năm ngày sinh; ngày mùng 1 Tử Vi ở Ngọ.

Hỏa Lục Cục

Con số 6, nhịp dài nhất. Đại hạn đầu từ 6 tuổi, các mốc 6, 16, 26, 36. Tràng Sinh khởi ở Dần. Tử Vi nhích một cung sau mỗi sáu ngày sinh; ngày mùng 1 Tử Vi ở Dậu.

Chỗ Tử Vi của ngày mùng 1 theo từng Cục (Thủy, Mộc, Kim, Thổ, Hỏa) lần lượt là Sửu, Thìn, Hợi, Ngọ, Dậu. Các chỗ này khớp với dãy sáu con giáp Dậu, Ngọ, Hợi, Thìn, Sửu, Dần mà sách cổ dùng làm khẩu quyết, đọc từ cuối dãy lên theo số của Cục.

Cục và bản mệnh trong sách

Ngoài ba việc kỹ thuật trên, có sách còn đem hành của Cục so sinh khắc với hành bản mệnh như một lớp tham khảo. Bài Học này chỉ nêu việc đó, không đi vào từng cặp, vì đó đã là phần đọc kết hợp trên một lá số cụ thể.

Lá số mẫu thuộc Cục nào

Lá số mẫu sinh năm Ất Sửu, cung Mệnh ở Sửu. Năm Ất thì cung Dần là Mậu Dần, đếm thuận tới Sửu ra Kỷ Sửu, nạp âm Tích Lịch Hỏa, nên lá số thuộc Hỏa Lục Cục. Bản mệnh của người mẫu là Hải Trung Kim, một nạp âm khác hẳn, đúng như bảng so sánh ở trên. Đại hạn đầu của lá số mẫu bắt đầu ở tuổi 6.

Muốn biết lá số của mình thuộc Cục nào, hãy lập lá số trên web; Cục hiện ở giữa lá số, cạnh bản mệnh. Toàn bộ quy trình từ đầu tới cuối xem ở bài lập trọn một lá số mẫu.