Nạp âm và bản mệnh

Nạp âm là gì

Vòng 60 can chi được chia thành 30 cặp liền nhau, mỗi cặp một năm dương và một năm âm. Mỗi cặp được gán một hành và một hình ảnh, gọi là nạp âm. Ví dụ cặp Giáp Tý và Ất Sửu là Hải Trung Kim, nghĩa là "vàng trong biển".

Nạp âm khác với hành của can hay của chi. Giáp thuộc Mộc, Tý thuộc Thủy, nhưng nạp âm của Giáp Tý lại là Kim. Đây là ba thứ riêng, đừng lẫn.

Bảng 30 cặp nạp âm

Cặp can chi	Nạp âm
Giáp Tý, Ất Sửu	Hải Trung Kim
Bính Dần, Đinh Mão	Lư Trung Hỏa
Mậu Thìn, Kỷ Tỵ	Đại Lâm Mộc
Canh Ngọ, Tân Mùi	Lộ Bàng Thổ
Nhâm Thân, Quý Dậu	Kiếm Phong Kim
Giáp Tuất, Ất Hợi	Sơn Đầu Hỏa
Bính Tý, Đinh Sửu	Giản Hạ Thủy
Mậu Dần, Kỷ Mão	Thành Đầu Thổ
Canh Thìn, Tân Tỵ	Bạch Lạp Kim
Nhâm Ngọ, Quý Mùi	Dương Liễu Mộc
Giáp Thân, Ất Dậu	Tuyền Trung Thủy
Bính Tuất, Đinh Hợi	Ốc Thượng Thổ
Mậu Tý, Kỷ Sửu	Tích Lịch Hỏa
Canh Dần, Tân Mão	Tùng Bách Mộc
Nhâm Thìn, Quý Tỵ	Trường Lưu Thủy
Giáp Ngọ, Ất Mùi	Sa Trung Kim
Bính Thân, Đinh Dậu	Sơn Hạ Hỏa
Mậu Tuất, Kỷ Hợi	Bình Địa Mộc
Canh Tý, Tân Sửu	Bích Thượng Thổ
Nhâm Dần, Quý Mão	Kim Bạch Kim
Giáp Thìn, Ất Tỵ	Phú Đăng Hỏa
Bính Ngọ, Đinh Mùi	Thiên Hà Thủy
Mậu Thân, Kỷ Dậu	Đại Dịch Thổ
Canh Tuất, Tân Hợi	Thoa Xuyến Kim
Nhâm Tý, Quý Sửu	Tang Đố Mộc
Giáp Dần, Ất Mão	Đại Khê Thủy
Bính Thìn, Đinh Tỵ	Sa Trung Thổ
Mậu Ngọ, Kỷ Mùi	Thiên Thượng Hỏa
Canh Thân, Tân Dậu	Thạch Lựu Mộc
Nhâm Tuất, Quý Hợi	Đại Hải Thủy

Chữ cuối của mỗi tên là hành của nạp âm: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa hoặc Thổ.

Bản mệnh

Bản mệnh là nạp âm của năm sinh (năm âm lịch). Đây là cái người ta hay gọi là "mệnh" khi nói "tôi mệnh Kim", "anh ấy mệnh Hỏa".

Lá số mẫu sinh năm Ất Sửu. Tra bảng: Ất Sửu cùng cặp với Giáp Tý, nên bản mệnh là Hải Trung Kim, hành Kim. Người sinh năm Giáp Tý 1984 cũng có bản mệnh Hải Trung Kim.

Vài ví dụ khác:

• Canh Ngọ 1990: Lộ Bàng Thổ, hành Thổ.
• Canh Thìn 2000: Bạch Lạp Kim, hành Kim.
• Bính Ngọ 2026: Thiên Hà Thủy, hành Thủy.

Bản mệnh được ghi ở thiên bàn (ô giữa) của lá số.

Nạp âm còn dùng để tính Cục

Nạp âm không chỉ dùng cho năm sinh. Khi lập lá số, ta lấy can chi của cung Mệnh (không phải của năm sinh), tra nạp âm, rồi lấy hành của nạp âm đó để ra Cục:

Hành nạp âm của cung Mệnh	Thủy	Mộc	Kim	Thổ	Hỏa
Cục	Thủy nhị cục (2)	Mộc tam cục (3)	Kim tứ cục (4)	Thổ ngũ cục (5)	Hỏa lục cục (6)

Lá số mẫu có cung Mệnh ở ô Kỷ Sửu. Kỷ Sửu cùng cặp với Mậu Tý: Tích Lịch Hỏa, hành Hỏa, nên lá số là Hỏa lục cục. Cách tìm can của cung Mệnh học ở bài Can các cung, cách tính Cục đầy đủ ở bài Tính Cục.

Mẹo nhớ bảng

Không cần thuộc lòng ngay. Hãy để ý:

• Bảng đi theo đúng thứ tự vòng Giáp Tý, mỗi dòng hai năm.
• Hành lặp lại sau 15 dòng. Từ Giáp Ngọ (dòng 16) trở đi, hành đi lại đúng thứ tự như từ Giáp Tý: Kim, Hỏa, Mộc, Thổ, Kim, Hỏa, Thủy, Thổ, Kim, Mộc, Thủy, Thổ, Hỏa, Mộc, Thủy. Chỉ cần nhớ nửa bảng là suy ra hành của cả bảng.
• Tên đầy đủ (Hải Trung, Lư Trung…) thì cứ tra bảng, dùng lâu sẽ nhớ.