Giờ sinh, giờ Tý và múi giờ lịch sử

12 giờ âm

Một ngày đêm chia làm 12 giờ âm, mỗi giờ dài 2 tiếng và mang tên một địa chi. Giờ Tý nằm hai bên nửa đêm.

Giờ âm	Giờ đồng hồ	Giờ âm	Giờ đồng hồ
Tý	23 giờ – 1 giờ	Ngọ	11 giờ – 13 giờ
Sửu	1 giờ – 3 giờ	Mùi	13 giờ – 15 giờ
Dần	3 giờ – 5 giờ	Thân	15 giờ – 17 giờ
Mão	5 giờ – 7 giờ	Dậu	17 giờ – 19 giờ
Thìn	7 giờ – 9 giờ	Tuất	19 giờ – 21 giờ
Tỵ	9 giờ – 11 giờ	Hợi	21 giờ – 23 giờ

Giờ ở bảng là giờ Việt Nam hiện nay (UTC+7). Ranh giới giữa hai giờ âm nằm ở các giờ lẻ: 11 giờ 00 là giờ Ngọ, 12 giờ 59 vẫn là giờ Ngọ, 13 giờ 00 sang giờ Mùi.

Lá số mẫu sinh 11 giờ 30 → giờ Ngọ.

Khi an sao, các giờ âm được đánh số từ 0: Tý là 0, Sửu là 1, … Ngọ là 6, … Hợi là 11. Số này dùng để đếm cung ở các bài sau.

Giờ Tý sớm và giờ Tý muộn

Giờ Tý vắt qua nửa đêm, nên có hai phần:

• Tý muộn (còn gọi Tý đêm): từ 23 giờ tới trước 0 giờ, còn thuộc ngày dương lịch hôm trước;
• Tý sớm: từ 0 giờ tới trước 1 giờ, đã sang ngày dương lịch mới.

Câu hỏi là người sinh lúc Tý muộn thì lấy ngày âm nào. Các sách không thống nhất:

• Tân Biên không nói gì về chuyện này.
• Chỉ Nam cho rằng ngày mới bắt đầu từ giờ Tý, tức từ 23 giờ. Người sinh Tý muộn lấy ngày âm hôm sau.
• Một số nơi khác chỉ đổi ngày từ 0 giờ.

Web theo Chỉ Nam: sinh từ 23 giờ thì tính sang ngày âm hôm sau.

Ví dụ một người sinh ngày 10/08/1992 ở Hà Nội:

• lúc 0 giờ 20: giờ Tý sớm, ngày âm là 12 tháng 7 năm Nhâm Thân;
• lúc 23 giờ 40: giờ Tý muộn, ngày âm tính sang 13 tháng 7.

Cả hai đều là giờ Tý, nhưng khác ngày âm, nên sao Tử Vi và cả nhóm chính tinh có thể ở chỗ khác.

Đổi giờ đồng hồ thời trước về giờ hiện nay

Bảng 12 giờ âm ở trên dùng giờ UTC+7. Nhưng đồng hồ ở Việt Nam trong thế kỷ 20 nhiều lần được vặn nhanh hơn. Giờ ghi trong giấy khai sinh là giờ trên đồng hồ lúc đó, nên phải đổi về UTC+7 trước khi tra giờ âm.

Các mốc chính:

Thời kỳ	Nơi	Đồng hồ chạy theo
1/1/1943 – 14/3/1945	Cả nước	UTC+8
15/3/1945 – 1/9/1945	Cả nước	UTC+9
1/4/1947 – 31/10/1954	Miền Bắc	UTC+8
1/4/1947 – 30/6/1955	Miền Nam	UTC+8
1/7/1955 – 31/12/1959	Miền Nam	UTC+7
1/1/1960 – 12/6/1975	Miền Nam	UTC+8
Các thời kỳ còn lại từ 1911	Cả nước	UTC+7

Đồng hồ chạy UTC+8 thì trừ 1 tiếng, chạy UTC+9 thì trừ 2 tiếng.

Bảng trên đã giản lược. Thời 1947–1954 ở miền Bắc, vùng do Pháp kiểm soát dùng UTC+8, vùng kháng chiến vẫn dùng UTC+7; web theo cơ sở dữ liệu múi giờ quốc tế (IANA) và tính UTC+8 tới tháng 10 năm 1954. Từ tháng 7 năm 1906 tới tháng 5 năm 1911, Việt Nam dùng giờ Phù Liễn, nhanh hơn UTC+7 khoảng 6 phút rưỡi.

Ví dụ người sinh ngày 15/06/1970:

Nơi sinh	Giờ trên giấy	Đổi về UTC+7	Giờ âm
Hà Nội	7 giờ 30	7 giờ 30	Thìn
TP. Hồ Chí Minh	7 giờ 30	6 giờ 30	Mão
TP. Hồ Chí Minh	0 giờ 30	23 giờ 30 ngày 14/6	Tý muộn

Ở dòng cuối, đổi giờ làm lùi sang tối hôm trước, rơi vào giờ Tý muộn, nên lại tính sang ngày âm của ngày 15/6. Công cụ làm đủ các bước này cho bạn và ghi rõ từng bước đã đổi.

Giờ mặt trời thật

Một số sách khuyên đổi tiếp sang giờ mặt trời thật của nơi sinh (Hà Nội sớm hơn TP. Hồ Chí Minh vài phút, và giờ mặt trời còn dao động theo mùa). Tân Biên không làm việc này. Web cũng không đổi sang giờ mặt trời, chỉ đổi về UTC+7. Nếu bạn sinh sát ranh giới hai giờ âm (trong vòng khoảng 20 phút), hãy xem thêm lá số với giờ âm bên cạnh.

Thử với ngày sinh của bạn

Nhập ngày giờ sinh và nơi sinh. Hộp bên dưới ghi giờ đã đổi về UTC+7, giờ âm, và cho biết có tính sang ngày hôm sau vì giờ Tý muộn hay không.